Wie zich verdiept in SARMs of peptiden, stuit onvermijdelijk op de term PCT. Op forums wordt er eindeloos over gediscussieerd, coaches spreken elkaar tegen en de hoeveelheid tegenstrijdige informatie online is overweldigend. Toch is post cycle therapy een van de meest onderschatte onderdelen van elk protocol. Het verschil tussen een goed uitgevoerde PCT en helemaal geen PCT kan bepalen of we onze resultaten behouden of ze in de weken na een cyclus langzaam zien verdampen. In dit artikel leggen we helder en zonder omwegen uit wat PCT inhoudt, wanneer het nodig is, welke middelen er beschikbaar zijn en hoe we de transitie terug naar een natuurlijke hormoonproductie zo soepel mogelijk laten verlopen.
Wat is PCT en waarom is het onmisbaar?
Post cycle therapy is een protocol dat we volgen nadat we een cyclus met SARMs, pro-hormonen of andere verbindingen hebben afgerond die invloed hebben op ons hormonale systeem. Het primaire doel is het herstellen van de natuurlijke testosteronproductie die tijdens de cyclus onderdrukt is geraakt. Zonder dat herstel blijft ons lichaam in een staat van hormonale disbalans, met alle gevolgen van dien.
Wanneer we na een cyclus geen PCT uitvoeren, laten we ons lichaam aan zijn lot over. De natuurlijke testosteronproductie is onderdrukt en het kan weken tot maanden duren voordat die uit zichzelf volledig herstelt. In die tussentijd ervaren we symptomen die variëren van vermoeidheid en libidoverlies tot stemmingswisselingen, spierverlies en een toename van lichaamsvet. Het cortisol in ons lichaam krijgt vrij spel terwijl testosteron op een dieptepunt zit, een combinatie die funest is voor de spiermassa die we tijdens de cyclus hebben opgebouwd. Alles waar we weken of maanden voor hebben gewerkt, kan in relatief korte tijd afbreken. PCT is dus geen optionele luxe maar een noodzakelijk onderdeel van elk verantwoord protocol.
Wat gebeurt er met ons hormoonsysteem tijdens een cyclus?
Om te begrijpen waarom PCT zo belangrijk is, moeten we eerst snappen wat er onder de motorkap gebeurt wanneer we exogene stoffen toedienen die de androgeenreceptor activeren. Ons lichaam werkt met een terugkoppelsysteem dat bekend staat als de HPG-as: de hypothalamus-hypofyse-gonade-as. Dit systeem reguleert de productie van testosteron en andere geslachtshormonen via een continu feedbackmechanisme.
De HPG-as onder druk
Wanneer we een SARM als RAD-140 of LGD-4033 gebruiken, detecteert de hypothalamus dat er androgene activiteit plaatsvindt in het lichaam. Als reactie verlaagt hij de afgifte van GnRH, het hormoon dat de hypofyse aanstuurt. De hypofyse produceert vervolgens minder LH en FSH, de hormonen die de teelballen stimuleren om testosteron aan te maken. Het resultaat is een daling van de eigen testosteronproductie, ook wel suppressie genoemd.
De mate van suppressie verschilt per verbinding en per persoon:
- Milde SARMs zoals Ostarine veroorzaken bij standaarddoseringen doorgaans een lichte tot matige suppressie die bij veel gebruikers vanzelf herstelt
- Sterkere SARMs zoals RAD-140 en LGD-4033 onderdrukken de testosteronproductie aanzienlijk, soms tot 50 procent of meer van de uitgangswaarde
- YK-11 en S-23 staan bekend als de meest suppressieve SARMs en vereisen vrijwel altijd een volledige PCT
- MK-677 is technisch gezien geen SARM en veroorzaakt geen directe suppressie van de HPG-as, waardoor PCT na solo gebruik niet nodig is
- Bij gestapelde cycli, waarbij meerdere verbindingen tegelijk worden gebruikt, is de cumulatieve suppressie doorgaans groter dan bij een enkele stof
Bloedwerk vóór, tijdens en na een cyclus is de enige betrouwbare manier om te bepalen hoe zwaar onze HPG-as onderdrukt is en hoeveel ondersteuning het herstel nodig heeft.
Wanneer starten we met PCT en hoe lang duurt het?
De timing van onze PCT hangt samen met de halfwaardetijd van de gebruikte stof. We willen starten op het moment dat de actieve verbinding grotendeels uit ons systeem is verdwenen, zodat de PCT-middelen niet hoeven te concurreren met resterende androgeenactiviteit. Te vroeg beginnen maakt de PCT minder effectief, te laat beginnen verlengt de periode van hormonale leegte onnodig.
Voor de meeste SARMs geldt dat de halfwaardetijd relatief kort is, meestal tussen de 12 en 36 uur. Dat betekent dat we na de laatste dosis doorgaans 24 tot 48 uur wachten voordat we de PCT inzetten. Bij verbindingen met een langere halfwaardetijd, zoals bepaalde pro-hormonen, kan het verstandig zijn om tot een week te wachten.
De duur van de PCT zelf varieert, maar een gangbaar schema ziet er als volgt uit:
- Bij lichte suppressie na een milde cyclus: vier weken PCT is in de meeste gevallen voldoende om de natuurlijke productie te herstellen
- Bij matige tot zware suppressie na een intensievere cyclus: zes tot acht weken PCT biedt het lichaam genoeg tijd om de HPG-as volledig te reactiveren
- Bloedwerk na afloop van de PCT bevestigt of de waarden daadwerkelijk zijn hersteld naar het uitgangsniveau
- Tijdens de PCT-periode houden we de trainingsintensiteit hoog maar accepteren we dat de kracht tijdelijk kan terugvallen
- Calorieën en eiwitinname blijven op onderhoudsniveau of iets daarboven om spierverlies te minimaliseren in deze kwetsbare fase
Geduld is hier onmisbaar. De verleiding om de PCT in te korten of over te slaan omdat we ons goed voelen, is groot. Maar hoe we ons voelen is geen betrouwbare indicator voor wat er hormonaal gaande is. Alleen bloedwaarden vertellen het echte verhaal.
De meest gebruikte PCT-middelen en hun werking
Er zijn verschillende stoffen die ingezet worden tijdens een post cycle therapy. Ze werken via uiteenlopende mechanismen maar delen hetzelfde doel: het lichaam stimuleren om de eigen hormoonproductie zo snel mogelijk te hervatten.
Nolvadex en Clomid
Nolvadex, de merknaam voor tamoxifen, is het meest voorgeschreven PCT-middel in de SARMs-wereld. Het is een selectieve oestrogeenreceptormodulator die de oestrogeenreceptoren in de hypothalamus blokkeert. Daardoor interpreteert de hypothalamus het oestrogeenniveau als laag en verhoogt hij de afgifte van GnRH, wat via de cascade van LH en FSH leidt tot meer testosteronproductie. Typische doseringen lopen van 20 tot 40 milligram per dag in de eerste weken, afbouwend naar 10 tot 20 milligram in de laatste weken.
Clomid, ofwel clomifeen, werkt via een vergelijkbaar mechanisme maar is iets agressiever in zijn werking. Het stimuleert de hypofyse krachtiger, wat kan leiden tot een snellere stijging van LH en FSH. De keerzijde is dat Clomid bij sommige gebruikers meer bijwerkingen veroorzaakt, waaronder stemmingswisselingen, wazig zien en emotionele instabiliteit. Voor PCT na SARMs-cycli volstaat Nolvadex in de meeste gevallen en wordt Clomid doorgaans gereserveerd voor zwaardere protocollen.
Enclomifeen en natuurlijke alternatieven
Enclomifeen is de actieve isomeer van Clomid en wint aan populariteit omdat het vergelijkbare effecten biedt met minder bijwerkingen. Het is selectiever in zijn werking en veroorzaakt minder van de emotionele schommelingen die bij regulier Clomid kunnen optreden.
Aan de natuurlijke kant worden producten met ashwagandha, tongkat ali en D-asparaginezuur vaak aangeprezen als PCT-alternatieven. Het eerlijke antwoord is dat deze supplementen de hormoonproductie hooguit marginaal ondersteunen en niet in de buurt komen van de effectiviteit van farmaceutische PCT-middelen. Ze kunnen een aanvulling vormen op een volledig protocol, maar als enige PCT na een suppressieve cyclus schieten ze tekort.
Veelgemaakte fouten bij post cycle therapy
De meeste problemen na een cyclus ontstaan niet door de cyclus zelf, maar door een gebrekkige of afwezige PCT. Toch zien we steeds dezelfde fouten terugkomen die makkelijk vermijdbaar zijn met de juiste voorbereiding.
Fouten die we moeten vermijden
De allergrootste fout is PCT volledig overslaan in de veronderstelling dat SARMs mild genoeg zijn om zonder na te behandelen. Dat kan kloppen bij een lage dosis Ostarine van zes weken, maar bij RAD-140, LGD-4033 of gestapelde cycli is dat een gok met hoge inzet. Een andere veelvoorkomende fout is de PCT te vroeg stoppen omdat de symptomen van suppressie lijken te verdwijnen. Zoals we eerder aangaven, is gevoel geen betrouwbare maat. Altijd afmaken volgens plan en bij twijfel bloedwerk laten doen.
Verder vergeten veel mensen dat voeding en levensstijl tijdens de PCT net zo belangrijk zijn als het middel zelf. Slecht slapen, overmatig alcohol drinken, te weinig eten of de training verwaarlozen ondermijnen het herstelproces. Ons lichaam heeft in deze fase alle ondersteuning nodig die het kan krijgen. Tot slot is er de fout om direct na de PCT een nieuwe cyclus te starten zonder het lichaam voldoende hersteltijd te gunnen. De vuistregel is minstens evenveel tijd off-cycle als de duur van de cyclus plus PCT samen
